निवडक अभंग संग्रह ११

आलिंगन घडे । मोक्ष सायुज्यता जोडे ॥१॥
ऎसा संतांचा महिमा । झाली बोलायची सीमा ॥२॥
तीर्थे पर्वकाळ । अवघीं पायांणें सकळ ॥३॥
तुका म्हणॆ देवा । त्याची केली पावे सेवा ॥४॥

  • ऎसा ज्याचा अनुभव । विश्‍वदेव सत्यत्वें ॥१॥
    देव तयाजवळी असे । पाप नासे दर्शनें ॥२॥
    काम क्रोधा नाहीं चाली । भूतीं झाली समाता ॥३॥
    तुका म्हणॆ भेदा-भेद । गेला वाद खंडोनी ॥४॥
  • उजळलें भाग्य आतां । अवघी चिंता वारली ॥१॥
    संतदर्शनें हा लाभ । पाद्मनाभ जोडला ॥२॥
    संपुष्ट हे ह्रुदयपेटीं । करुनि पोटीं सांठवूं ॥३॥
    तुका म्हणे होता ठेवा । तो या भावा सांपडला ॥४॥
  • काय वाणूं आतां न पुरे हे वाणी । मस्तक चरणीं ठेवीतसे ॥१॥
    थोरीव सांडिली आपुली परिसें । नेणे शिवों कैसें लोखंडासी ॥२॥
    जगाच्या कल्याणा संतांच्या विभूती । देह कष्टविती परउपकारें ॥३॥
    भूतांची दया हे भांडवल संतां । आपुली ममता नाहीं देहीं ॥४॥
    तुका म्हणे सुख पराविया सुखें । अमृत हें मुखें स्त्रवतसे ॥५॥
  • काय सांगो आतां संतांचे उपकार । मज निरंतर जागविती ॥१॥
    काय द्यावे त्यासी व्हावे उतराई । ठेवितां हा पायीं जीवा थोडा ॥२॥
    सहज बोलणें हीत उपदेश । करुनि सायास शिकविती ॥३॥
    तुका म्हणे वत्स धेनुवेच्या चित्तीं । तैसे मज येती साभाळीत ॥४॥
  • कोण पुण्यें यांचा होईन सेवक । जिहीं द्वंद्वंदिक दुराविलें ॥१॥
    ऎसी वर्मे मज दावीं नारायणा । अंतरींच्या खुणा प्रकटोनी ॥२॥
    बहु अवघड असे संत भेटी । तरी जगजेठी करुणा केली ॥३॥
    तुका म्हणे मग नये वृत्तीवरीं । सुखाचे शेजारीं पहुडईन ॥४॥
  • जे कां रंजले गांजलें । त्यासी म्हणे जो आपुले ॥१॥
    तोचि साधु ओळखावा । देव तेथेंचि जाणावा ॥२॥
    मृदु सबाह्य नवनीत । तैसें सज्जनाचें चित्त ॥३॥
    ज्यासी आपंगिता नाही । त्यासी धरी जो ह्रुदयी ॥४॥
    दया करणे जे पुत्रासी । तेचि दासा आणि दासी ॥५॥
    तुका म्हणे सांगु किती । तोचि भगविंताची मूर्ती ॥६॥
  • तुम्ही संत मायबाप कृपावंत । काय मी पतित कीर्ति वानूं ॥१॥
    अवतार तुम्हां धराया कारण । उद्धराया जन जड जीव ॥२॥
    वाढवया सुख भक्ति भाव धर्म । कुळाचार नाम विठोबाचें ॥३॥
    तुका म्हणे गुण चंदनाचे अंगी । तैसें तुम्ही जगीं संतजन ॥४॥
  • पवित्र तो देह वाणी पुण्यवंत । जो वेद अच्युत सर्वकाळ ॥१॥
    तयाच्या चिंतनें तरतील दोषी । जळतील रासी पातकांच्या ॥२॥
    देव इच्छी रज चरणींची माती । धावत चालती मागें मागें ॥३॥
    काय त्या उरलें वेगळें आणिक । वैकुंठनायक जया कंठीं ॥४॥
    तुका म्हणे देव भक्तांचा संगम । तेथें ओघ नाम त्रिवेणीचा ॥५॥
  • पाप ताप दैन्य जाय उठाउठी । झालिया भेटी हरिदासांची ॥१॥
    ऎसें बळ नाही आणिकाचें अंगी । तपें तीर्थें जगी दानें व्रतें ॥२॥
    चरणींचे रज वंदी शूळपाणी । नाचती कीर्तनीं त्याचें माथा ॥३॥
    भव तरावया उत्तम हे नाव । भिजों नेदीं पाय हात कांही ॥४॥
    तुका म्हणॆ मना झालें समाधान । देखिल्या चरण वैष्णावांचे ॥५॥
  • भक्त ऎसे जाणां जे देहीं उदास । गेले आशापाश निवारुनि ॥१॥
    विषय तो त्यांचा झाला नारायण । नावडे धन जन माता पिता ॥२॥
    निर्वाणी गोविंद असे मागें पुढें । कांहींच सांकडें पडों नेदी ॥३॥
    तुका म्हणे सत्य कर्मा व्हावें साह्य । घातलिया भय नरका जाणें ॥४॥
  • शुद्ध बीजपोटीं । फ़ळें रसाळ गोमटीं ॥१॥
    मुखीं अमृताची वाणी । देह देवाचे कारणीं ॥२॥
    सर्वांगी निर्मळ । चित्त जैसें गंगाजळ ॥३॥
    तुका म्हणे जाती । ताप दर्शनें विश्रांती ॥४॥
  • संतचरणरज लागतां सहज । वासनेचें बीज जळोन जाय ॥१॥
    मग रामनामीं उपजे आवडी । सुख घडोघडी वाढों लागे ॥२॥
    कंठी प्रेम दाटे नयनीं नीर लोटे । ह्रुदयी प्रगटे नामरुप ॥३॥
    तुका म्हणे साधन सुलभ गोमटें । परि उपतिष्ठे पूर्वपुण्यें ॥४॥
  • संतांनी सरता केलों तैशापरी । चंदनाने बोरी व्यापियेली ॥१॥
    गुण दोष याति न विचारी कांहीं । ठाव दिला पायीं आपुलिया ॥२॥
    तुका म्हणॆ आलें समर्थांच्या मना। तरी होय राणा रंक त्याचा ॥३॥
  • सर्व सुखें आजि येथेंचि वोळलीं । संतांची देखिलीं चरणांबुजें ॥१॥
    सर्व काळ होतों आठवीत मनीं । फ़िटली ते धणी येणें काळें ॥२॥
    तुका म्हणे वाचा राहिली कुंठित । पुढें झालें चित्त समाधान ॥३॥
  • नव्हती ते संत करितां कवित्व । संतांचे ते आप्त नव्हती संत ॥१॥
    येथें नाही वेश सरतें आडनांव । निवडे घावडाव व्हावा अंगी ॥२॥
    नव्हती ते संत धरितां भोपाळा । पांघरती वाकाळा नव्हती संत ॥३॥
    नव्हती ते संत करितां कीर्तन । सांगतां पुराण नव्हती संत ॥४॥
    नव्हती ते संत वेदाच्या पठणॆं । कर्म आचरणें नव्हती संत ॥५॥
    नव्हती संत करितां तप तीर्थाटण । सेविलिया वन नव्हती संत ॥६॥
    नव्हती संत माळा मुद्रांच्या भुषणें । भस्म उधळणें नव्हती संत ॥७॥
    तुका म्हणे नाहीं निरसला देह । तोंवरी अवघे हे सांसारिक ॥८॥
  • जाणे भक्तीचा जिव्हाळा । तोचि दैवाचा पुतळा ॥१॥
    आणिक नये माझ्या मना । हो कां पंडित शहाणा ॥२॥
    नाम रुपीं जडलें चित्त । त्याचा दास मी अंकित ॥३॥
    तुका म्हणे नवविध । भक्ति जाणे तोचि शुद्ध ॥४॥

comments powered by Disqus