निवडक अभंग संग्रह १३

  • लागोनियां पाया विनवितो तुम्हांला । कर टाळीं बोला मुखें नाम ॥१॥
    विठ्ठल विठ्ठल म्हणा वेळोवेळा । हा सुख सोहळा स्वर्गी नाहीं ॥२॥
    कृष्ण विष्णु हरि गोविंद । मार्ग हा प्रांजळ वैकुंठीचा ॥३॥
    सकळांसी येथें आहे अधिकार । कलियुगीं उद्धार हरिनामें ॥४॥
    तुका म्हणे नामापासीं चारी मुक्ति । ऎसें बहु ग्रंथीं बोलियेलें ॥५॥
  • कामामध्ये काम । कांही म्हणा राम राम । जाईल भवश्रम । सुख होईल दु :खाचें ॥१॥
    कळो येईल अंतकाळीं । प्राणप्रयाणाचे वेळीं । राहाती निराळी । रांडापोरें सकळ ॥२॥
    जीतां जिसी जैसा तैसा । पुढें आहे रे वोळसा । उगवुनी फ़ांसा । काय करणें तें करीं ॥३॥
    केलें होतें याचि जन्मे । अवघें विठोबाच्या नामें । तुका म्हणॆ कर्मे । जाळोनिया तरसी ॥४॥
  • काय नव्हे केलें । एक चिंतितां विठ्ठले ॥१॥
    सर्व साधनांचे सार । भवसिंधु उतरी पार ॥२॥
    योग याग तपें । केली तयानें अमुपें ॥३॥
    तुका म्हणॆ जपा । मंत्र त्रिअक्षरी सोपा ॥४॥
  • फ़ळकट तों संसार । येथें सार भगवंत ॥१॥
    ऎसें जागवितों मना । सरसें जनसहित ॥२॥
    अवघें निरसुनि काम । घ्यावे नाम विठोबाचें ॥३॥
    तुका म्हणॆ देवाविण । केला सीण तो मिथ्या ॥४॥
  • हांकेसरिसी उडी । घालुनियां स्तंभ फ़ोडी ॥१॥
    ऎसें कृपावंत कोण । माझे विठाईवांचून ॥२॥
    करितां आठव । धांवोनियां घाली कव ॥३॥
    तुका म्हणॆ गीतीं गातां । नामें द्यावी सायुज्यता ॥४॥
  • मुखी नाम हातीं मोक्ष । ऎसी साक्ष बहुतांची ॥१॥
    वैष्णवांचा माल खरा । तुरतुरा वस्तूंसी ॥२॥
    भस्म दंड न लगे काठी । तीर्थ आटी भ्रमण ॥३॥
    तुका म्हणे आडकाठी । नाहीं भेटी देवाचे ॥४॥
  • पवित्र तें अन्न । हरिचिंतनी भोजन ॥१॥
    येर वेठ्या पोट भरी । चाम मशकाच्या परी ॥
    जेऊनि तो धाला । हरिचिंतनी केला काला ॥३॥
    तुका म्हणॆ चवीं आलें । जें कां मिश्रित विठ्ठलें ॥४॥
  • पंढरीसी जा रे आल्यांनो संसारा । दीनाचा सोयरा पांडूरंग ॥१॥
    वाट पाहे उभा भेटीची आवडी । कृपाळु तांतडी उतावीळ ॥२॥
    मागील परिहार पुढें नाही सीण । झालियां दर्शन एक वेळां ॥३॥
    तुका म्हणे नेदी आणिकांचे हातीं । बैसला तो चित्तीं निवडेना ॥४॥
  • होय होय वारकरी । पाहें पाहें रे पंढरी ॥१॥
    काय करावी साधनें । फ़ळ अवघेंचि तेणॆं ॥२॥
    अभिमान नुरे । कोड अवघेचि पुरे ॥३॥
    तुका म्हणॆ डोळां । विठो बैसला सांवळा ॥४॥
  • पंढरीची वारी आहे माझें घरीं । आणिक न करीं तीर्थव्रत ॥१॥
    व्रत एकादशी करीन उपवासी । गाईन अहर्निशीं मुखीं नाम ॥२॥
    नाम विठोबाचें घेईन मी वाचे । बीज कल्पांतींचे तुका म्हणॆ ॥३॥
  • जोडोनिया धन उत्तम विव्हारें । उदास विचारें वेंचि करी ॥१॥
    उत्तमचि गती तो एक पावेल । उत्तम भोगील जीव खाणी ॥२॥
    पर‍उपकारी नेणॆं परनिंदा । परिस्त्रिया सदा बहिणी माय ॥३॥
    भुतदया गाई पशूचें पालन । तान्हेल्या जीवन वनमाजी ॥४॥
    शांतिरुपें नव्हे कोणाचा वाईट । वाढवी महत्व वडिलांचे ॥५॥
    तुका म्हणे हेंचि आश्रमाचें फ़ळ । परमपद बळ वैराग्याचें ॥६॥
  • आलिया संसारा उठा वेग करा । शरण जा उदारा पांडूरंगा ॥१॥
    देह हे काळाचे धन कुबेराचे । येथें मनुष्याचे काय आहे ॥२॥
    देता देवविता नेता नेवविता । तेथे याची सत्ता काय आहे ॥३॥
    निमित्ताचा धणी केला असे प्राणा । माझे माझें म्हणॊनि व्यर्थ गेला ॥४॥
    तुका म्हणे कां रे नाशिवंतासाठीं । देवासवें आटी पाडितोसी ॥५॥
  • आतां उघडी डोळे । जरि अद्यापि न कळे । तरी मातेचिया खोळे । दगड आला पोटासी ॥१॥
    मनुष्य देहा ऎसा निध । साधील ते साधा सिद्ध । करुनि प्रबोध । संत पार उतरले ॥२॥
    नाव चंद्रभागेतीरीं । उभी पुंडलीकाचें द्वारीं । कट धरुनियां करीं । उभाउभी पालवी ॥३॥
    तुका म्हणे फ़ुकासाठी । पायीं घातलीया मिठी । होतो उठाउठी । लवकरीच उतार ॥४॥
  • कां रे नाठविसी कृपाळु देवासी । पोसितो जनासी एकला तो ॥१॥
    बाळा दुधा कोण करिते उप्तत्ति । वाढवी श्रीपति सवें दोन्ही ॥२॥
    फ़ुटती तरुवर उष्णकाळमासीं । जीवन तयांसी कोण घाली ॥३॥
    तेणॆ तुझी काय नाहीं केली चिंता । राहो त्या अनंता आठवूनि ॥४॥
    तुका म्हणे ज्याचे नांव विश्‍वंभर । त्याचे निरंतर ध्यान करीं ॥५॥
  • हरि हरि तुम्ही म्हणा रे सकळ । तेणॆं मायाजाळ तुटतील ॥१॥
    आणिक नका पडूं गाबाळाचे भरी । आहे तिथे थोरी नागवण ॥२॥
    भावें तुळसीदळ पाणी जोडा हात । म्हणावें पतित वेळोवेळा ॥३॥
    तुका म्हणे हा तंव कृपेचा सागर । नामासाठीं पार पाववील ॥४॥
  • सकळिकांच्या पायां माझी विनवणी । मस्तक चरणीं ठेवितसें ॥१॥
    अहो श्रोते वक्ते सकळही जन । बरें पारखुन बांधा गाठीं ॥२॥
    फ़ोडिलें भांडार धन्याचा हा माल । मी तंव हमाल भार वाही ॥३॥
    तुका म्हणे चाली झाली चहूं देशीं । उतरला कसीं खरा माल ॥४॥
  • आतां तरी पुढे हाचि उपदेश । नका करुं नाश आयुष्याचा ॥१॥
    सकळांच्या पाया माझे दंडवत । आपुलालें चित्त शुद्ध करा ॥२॥
    हित तें करावें देवाचे चिंत्तन । करुनियां मन शुद्ध भावें ॥३॥
    तुका म्हणे हित होय तो व्यापार । करा काय फ़ार शिकवावें ॥४॥
  • निर्वाहापुरतें अन्न आच्छादन । आश्रमासी स्थान कोंपी गुहा ॥१॥
    कोठेंही चित्तासीं नसावें बंधन । ह्रुदयी नारायण सांठवावा ॥२॥
    नये बोलों फ़ार बैसोंजनामधीं । त्रिगुणांची गोवी उगवूनि ॥४॥
  • नम्र झाला भुतां । तेणें कोंडिलें अनंता ॥१॥
    हेंचि शुरत्वाचे अंग । हारि आणिला श्रीरंग ॥२॥
    अवघा हा झाला पण । लवण सकळां कारण ॥३॥
    तुका म्हणे पाणी । पातळपणें तळा खणी ॥४॥
  • ऎका गाए अवघे जन । शुद्ध मन तें हित ॥१॥
    अवघा काळ नव्हे जरी । समयावरी जाणावें ॥२॥
    नाही कोणी सवें येता । संचिता या वेगळा ॥३॥
    बरवा अवकाश आहे । करा साहे इंद्रियें ॥४॥
    कर्मभूमी ऎसा ठाव । वेवसाव जाणावा ॥५॥
    तुका म्हणे उत्तम जोडी । जातीघडी नरदेह ॥६॥
  • पुण्य पर‍उपकार पाप ते परपीडा । आणिक नाहीं जोडा दुजा यासी ॥१॥
    सत्य तोचि धर्म असत्य तें कर्म । आणिक हें वर्म नाहीं दुजें ॥२॥
    गति तेचि मुखीं नामाचें स्मरण । अधोगति जाण विन्मुखता ॥३॥
    संतांचा संग तोचि स्वर्गवास । नरक तो उदास अनर्गळ ॥४॥
    तुका म्हणे उघडे आहे हित घात । जयाचें उचित करा तैसें ॥५॥





comments powered by Disqus