निवडक अभंग संग्रह १४

  • मायबापें जरी सर्पीण की बोका । त्यांचे संगे सुखा न पवे बाळ ॥१॥
    चंदनाचा शुळ सोनियाची बेडी । सुख नेदी फ़ोडी प्राण नाशी ॥२॥
    तुका म्हणे नरकीं घाली अभिमान । जरी होय ज्ञान गर्व ताठा ॥३॥
  • एका बीजा केला नाश । मग भोगीलें कणीस ॥१॥
    कळे सकळां हा भाव । लहान थोरांवरी जीवा ॥२॥
    लाभ नाहीं फ़ुकासाठी । केल्यावीण जीवा साठी ॥३॥
    तुका म्हणे रणीं । जीव देतां लाभ दुणी ॥४॥
  • सेवितों हा रस वाटितों आणिकां । घ्यारे होऊं नका रानभरी ॥१॥
    विटेवरी ज्याची पाऊलें समान । तोचि एक दानशुर दाता ॥२॥
    मनाचे संकल्प पाववील सिद्धी । जरी राहे बुद्धी याचे पायीं ॥३॥
    तुका म्हणे मज धाडिलें निरोपा । मारग हा सोपा सुखरुप ॥४॥
  • रंगी रंगे रे श्रीरंगे । काय भुललासी पतंगे ॥१॥
    शरीर जायाचें ठेवणें । धरिसी अभिलास झणें ॥२॥
    नव्हे तुझा हा परिवार । द्रव्य दारा क्षणभंगुर ॥३॥
    अंतकाळींचा सोईरा । तुका म्हणॆ विठो धरा ॥४॥
  • आधळ्यासी जन अवघेचि आंधळे । आपणासी डोळे दृष्टी नाहीं ॥१॥
    रोग्या विषतुल्य लागे हें मिष्टान्न । तोंडासी कारण चवी नाहीं ॥२॥
    तुका म्हणे शुद्ध नाहीं जो आपण । तया त्रिभुवन अवघें खोटें ॥३॥
  • कांहीं नित्यनेमावीण । अन्न खाय तोचि श्र्वान । वाया मनुष्यपण । भार वाहे तो वृषभ ॥१॥
    त्याचा होय भुमीभार । नेणें यातीचा आचार । झाला दावेदार । भोगवी अघोर पितरांसी ॥२॥
    अखंड अशुभ वाणी । खरें न बोलेचि स्वप्नीं । पापी तयाहूनि । आणिक नाहीं दुसरा ॥३॥
    पोट पोसी एकला भुतीं दया नाहीं ज्याला । पाठीं लागे आल्या । अतीताचें दारासीं ॥४॥
    नांही संतांचे पूजन । न घडे तीर्थांचें भ्रमण । यमाचा आंदण । सीण थोर पावेल ॥५॥
    तुका म्हणे त्यांनीं । मनुष्यपणा केली हानी । देवा विसरुनी । गेलीं म्हणतां मी माझें ॥६॥
  • गाढवाचें तानें । पालटतें क्षणक्षणें ॥१॥
    तैसें अधमाचे गुण । एकविध नाहीं मन ॥२॥
    उपजतां बरें दिसे । रुप वाढतां तें नासे ॥३॥
    तुका म्हणे भुकंतेवेळें । वेळ अवेळ न कळे ॥४॥
  • सत्य संकल्पाचा दाता नारायण । सर्व करी पूर्ण मनोरथ ॥१॥
    येथें अळंकार शोभती सकळ । भावबळें फ़ळ इच्छेचें तें ॥२॥
    अंतरीचें बीज जाणॆं कळवळा । व्यापक सकळां ब्रह्यांडाचा ॥३॥
    तुका म्हणे नाहीं चालत तांतडी । प्राप्त काळघडी आल्यावीण ॥४॥
  • घेऊनियां चक्र गदा । हाचि धंदा करितो ॥१॥
    भक्तां राखे पायांपासीं । दुर्जनासी संहारी ॥२॥
    अव्यक्त ते आकारलें । रुपा आलें गुणवंत ॥३॥
    तुका म्हणे पुरवी इच्छा । जया तैसा विठ्ठल ॥४॥
  • साठविला हरि । जिहीं ह्रुदयमंदिरीं ॥१॥
    त्यांची सरली येरझार । झाला सफ़ळ व्यापार ॥२॥
    हरि आला हाता । मग कैची भय चिंता ॥३॥
    तुका म्हणे हरि । कांहीं उरों नेदी उरी ॥४॥
  • म्हणऊनि शरण जावें । सर्वभावें देवासी ॥१॥
    तो हा उतरील पार । भव दुस्तर नदीचा ॥२॥
    बहु आहे करुणावंत । अनंत हें नाम ज्या ॥३॥
    तुका म्हणे साक्षी आले । तरी केलें प्रगट ॥४॥
  • क्षणाक्षणा हाचि करावा विचार । तरावया पार भवसिधु ॥१॥
    नाशिवंत देह जाणार सकळ । आयुष्य खातो काळ सावधान ॥२॥
    संतसमागमीं धरावी आवडी । करावी तांतडी परमार्थी ॥३॥
    तुका म्हणे इहलोकींच्या वेव्हारें । नये डोळे धुरें भरुनि राहो ॥४॥
  • शांतीपरतें नाही सुख । येर अवघेंचि दु :ख ॥१॥
    म्हणऊनि शांति धरा । उतराल पैलतीरा ॥२॥
    खवळलिया कामक्रोधी । अंगी भरतीं आधि व्याधि ॥३॥
    तुका म्हणे त्रिविध ताप । जाती मग आपेआप ॥४॥
  • भावें गावें गीत । शुद्ध करुनियां चित्त ॥१॥
    तुज व्हावा आहे देव । तरि हा सुलभ उपाव ॥२॥
    आणिकांचे कानीं । गुण दोष मना नाणीं ॥३॥
    मस्तक ठेंगणा । करी संतांच्या चरणा ॥४॥
    वेचीं तें वचन । जेणें राहे समाधान ॥५॥
    तुका म्हणे फ़ार । थोडा तरी पर‍उपकार ॥६॥
  • आलिया भोगासी असावे सादर । देवावरी भार घालुनिया ॥१॥
    मग तो कृपासिंधु निवारी साकडें । येर ते बापुडे काय रंक ॥२॥
    भयाचिये पोटीं दु:खाचिया राशी । शरण देवासी जातां भलें ॥३॥
    तुका म्हणे नव्हे काय त्या करितां । चिंतावा तो आतां विश्र्वंभर ॥४॥
  • तरीच जन्मा यावें । दास विठ्ठलाचे व्हावे ॥१॥
    नाही तरी काय थोडीं । श्‍वान शुकरें बापुडीं ॥२॥
    ज्याल्याचें तें फ़ळ । अंगीं लागों नेदी मळ ॥३॥
    तुका म्हणॆ भले । ज्याच्या नांवें मानवलें ॥४॥


comments powered by Disqus