श्रीएकनाथी भागवत
एकनाथ महाराज Updated: 15 April 2021 07:30 IST

श्रीएकनाथी भागवत : श्लोक ५० वा

ज्ञानेश्वरीतील उणीव एकनाथी भागवताने भरून काढली.

श्लोक ४९ वा   अध्याय सातवा - आरंभ

श्रीशुक उवाच ।

एवं विज्ञापितो राजन्भगवान्देवकीसुतः ।

एकान्तिनं प्रियं भृत्यमुद्धवं समभाषत ॥५०॥

इति श्रीमद्‍भागवते महापुराणे पारमहंस्यां एकादशस्कन्धे षष्ठोऽध्यायः ॥६॥

एवं यापरी देवकीसुत । पूर्ण पूर्णाशें भगवंत ।

विनविला श्रीकृष्णनाथ । निजभृत्य-उद्धवें ॥४॥

'निजभृत्य' म्हणणें । उद्धवासी याकारणें ।

निजगुज श्रीकृष्णें । त्यासीं बोलणें सर्वदा ॥५॥

जेथ रिगमु नाहीं रुक्मिणीसी । ठावो नाहीं वसुदेवदेवकीसी ।

बळिभद्रा प्रद्युम्नासी । अनिरुद्धासी जे ठायीं ॥६॥

ते ठायीं कृष्णाप्रती । उद्धव असे अहोरातीं ।

यालागीं पैं 'एकांती' । ज्ञाते म्हणती तयासी ॥७॥

श्रीकृष्णासी वाडेंकोडें । जीवापरीस जें जें आवडे ।

तें उद्धवासी देणें घडे । प्रेम गाढें भक्तांचें ॥८॥

देतां तो जरी नेघे । तरी धांवोनि आलिंगी वेगें ।

न घेतां देवो पायां लागे । भक्तपांगें पांगिला ॥९॥

यालागीं कृष्णासी प्रियकर । उद्धवुचि साचार ।

याहूनि प्रेम थोर । नाहीं सधर आनाचें ॥४१०॥

यालागीं 'प्रिय-भृत्य-एकांती' । ये बिरुदें उद्धवासी साजती ।

तेणें निजस्वामीस विनंती । निजप्रीतीं पैं केली ॥११॥

ऐकोनि उद्धवाचें वचन । चातकांलागीं जेवीं घन ।

तेवीं वोळला जगज्जीवन । स्वानंदघन निजबोधें ॥१२॥

चातकाची तहान किती । तृप्त करूनि निववी क्षिती ।

उद्धव‍उद्देशें श्रीपती । त्रिजगती निववील ॥१३॥

ऐकतां उद्धवाचे बोल । येताति श्रीकृष्णासी डोल ।

भक्तभाग्य जी सखोल । जाहली वोल प्रेमाची ॥१४॥

ते वोळले भक्तभूमीसी । निजबीज पेरील हृषीकेशी ।

तें पीक पुरेल जगासी । मुक्तराशी मुमुक्षां ॥१५॥

धेनु वत्साचेनि वोरसें । घरा दुभतें पुरवी जैसें ।

तेवीं उद्धवाचेनि उद्देशें । जग हृषीकेशें निवविजे ॥१६॥

घरीं पाहुणयालागीं । कीजती परवडी अनेगी ।

तेथ बालकें जेवीं विभागी । होतीं वेगीं न मागतां ॥१७॥

पक्वान्न सेवूं नेणतीं बाळें । तरी माता मुखीं घाली बळें ।

तैसें जनार्दनें आम्हां केलें । स्वयें दिधलें निजशेष ॥१८॥

नवल कृपा केली कैशी । कृष्ण उद्धवातें उपदेशी ।

तोचि अर्थ दिधला आम्हांसी । देशभाषीं अर्थितां ॥१९॥

एका जनार्दनु म्हणे । श्रोतां सावधान होणें ।

हें मी तोंडें बोलों कवणें । तिंहीं मज करणें सावध ॥४२०॥

निजभक्तें केली विनंती । निजज्ञान बोलेल भक्तपती ।

श्रवणाची सावध पंक्ती । बैसवा वृत्ति तद्‍बोधें ॥२१॥

येथ मुक्तांचें कोड । पुरे मुमुक्षांची चाड ।

येचिविषयीं कथा गोड । श्रवणकवाड उघडेल ॥२२॥

उद्धवें श्रीकृष्ण विनविला । ना तो श्रवणीं डांगोरा पिटिला ।

मुमुक्षां म्हणे चला चला । कृष्ण वोळला निजबोधें ॥२३॥

मोक्षमार्गींचे कापडी । अर्थतृषातृषितें बापुडीं ।

प्रबोधबोधाची पव्हे गाढी । उद्धवें रोकडी घालविली ॥२४॥

भक्तिजननी माझी तेथ । कडे घेवोनि होती नेत ।

जनार्दन परमामृत । जाहलें प्राप्त तिचेनीं ॥२५॥

ते तुझी भक्ति तत्वतां । आम्हांसी असावी सर्वथा ।

तुज मागावी मुक्तता । तंव ते मूर्खता भक्तांची ॥२६॥

साच असावी बद्धता । तरी म्यां मागावी मुक्तता ।

तेचि नाहीं गा तत्वतां । मिथ्या मागतां मूर्खता ॥२७॥

मीतूंपणेंवीण सहजस्थिती । तुझी असो अभेद-भक्ती ।

हेचि मागणें पुढपुढतीं । संतांप्रती सर्वदा ॥२८॥

उद्धवासी ज्ञान गुप्त । उपदेशील कृष्णनाथ ।

एका जनार्दन विनवित । दत्तचित्त तुम्ही दीजे ॥४२९॥

इति श्रीमद्‍भागवते महापुराणे एकादशस्कंधे एकाकारटीकायां

देवस्तुत्युद्धवविज्ञापनं नाम षष्ठोऽध्यायः ॥६॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥ मूळश्लोक ॥५०॥ ओव्या ॥४२९॥

. . .