श्रीएकनाथी भागवत
एकनाथ महाराज Updated: 15 April 2021 07:30 IST

श्रीएकनाथी भागवत : श्लोक २९ वा

ज्ञानेश्वरीतील उणीव एकनाथी भागवताने भरून काढली.

श्लोक २८ वा   श्लोक ३० वा

अहङ्कारकृतं बन्धं आत्मनोऽर्थविपर्ययम् ।

विद्वान्निर्विद्य संसार चिन्तां तुर्ये स्थितस्त्यजेत् ॥२९॥

जेथ मुहूर्तमात्र वसती घडे । त्या ठायाचा अभिमान चढे ।

ऐसें अभिमानाचें सांकडें । पाहें पां रोकडें कौतुक त्याचें ॥३१॥

बुद्धि अहंकार अळुमाळ । उठतां शुद्धासी करी शबळ ।

तेणें देहयोगें धरिल्या बळ । करी तत्काळ विपरीत ॥३२॥

अहंकार खवळल्या जाण । करी आनंदाचें आच्छादन ।

बुडे परमात्मस्फूर्तीचें स्फुरण । देहाचें मीपण वाढवी ॥३३॥

जेवीं कूर्मीच्या पिलियां । चक्षुरमृतें तृप्ती तयां ।

तेंचि मातेसि चुकलिया । मग भुकेलिया कर्दमू सेवी ॥३४॥

तेवीं खुंटलिया आनंद‍अभिव्यक्ती । जीवासी वाढे विषयासक्ती ।

कामिनीकामा पंगिस्त होती । चिंता चित्तीं विषयांची ॥३५॥

विसरला आपुलें पूर्णपण । धनालागीं अतिहीन दीन ।

मी देहवंत परिच्छिन्न । ऐसा देहाभिमान दृढ होय ॥३६॥

तेणें कर्माकर्मांचे आघात । नाना नरकयातना होत ।

जन्ममरणादि आवर्त । तेणें दुःखी होत अतिदुःखें ॥३७॥

भोगितां दुःखयातना । त्रासु उपजे ज्याच्या मना ।

न साहवे भववेदना । तेणें देहाभिमाना सांडावें ॥३८॥

अभिमान सांडितां न संडे । हेंचि दुर्घट थोर मांडे ।

यालागीं साधनाचें सांकडें । सोसणें पडे साधकां ॥३९॥

जें जें करावें साधन । साधनीं रिघे साधनाभिमान ।

धांवणें नागवी संपूर्ण । साधनीं विघ्न होय तैसें ॥४४०॥

ऐक साधकांचें साधन । वेदोक्त स्वधर्माचरण ।

साधावें वैराग्य पूर्ण । माझें भजन अतिप्रीतीं ॥४१॥

तत्काळ जावया देहाभिमान । अखंड माझें नामस्मरण ।

गीत नृत्य हरिकीर्तन । सर्वांभूतीं समान मद्‍भावो ॥४२॥

मद्‍भावें भूतें समस्त । सर्वदा पाहतां सतत ।

मी तुरीय जो सर्वगत । ते ठायीं चित्त प्रवेशे ॥४३॥

तिहीं अवस्थांमाजीं मी सतत । तिहीं अवस्थांतें मी प्रकाशित ।

तिहीं अवस्थांहूनि अतीत । तो जाण निश्चित मी तुरीयू ॥४४॥

तिहीं गुणांहूनि परता । चौथेपणेंवीण चौथा ।

तो मी तुरीय जाण तत्त्वतां । ते ठायीं चित्ता जो ठेवी ॥४५॥

तेथें ठेवितां चित्ता । जीवू पावे मद्‌रूपता ।

निमाली सांसारिक चिंता । विषयावस्था बुडाली ॥४६॥

तेव्हां चित्त चिंता चिंतन । विषयवासना अभिमान ।

या अवघियांचें होय शून्य । मी स्वानंदघन स्वयें प्रकटें ॥४७॥

न तुटतां भेदाचें भेदभान । जो म्हणवी मी सज्ञान ।

वृथा धरी ज्ञानाभिमान । तोही अज्ञान तें ऐका ॥४८॥

. . .