श्रीएकनाथी भागवत
एकनाथ महाराज Updated: 15 April 2021 07:30 IST

श्रीएकनाथी भागवत : श्लोक २४ वा

ज्ञानेश्वरीतील उणीव एकनाथी भागवताने भरून काढली.

श्लोक २२ वा   श्लोक २५ वा

पार्ष्ण्यापीड्य गुदं प्राणं हृदुरःकण्ठमूर्धसु ।

आरोप्य ब्रह्मरन्ध्रेण ब्रह्म नीत्वोत्सृजेत्तनुम् ॥२४॥

देहत्यागाचें प्राणधारण । तेंच स्वच्छंदमृत्यूचें लक्षण ।

तदर्थी जें प्राणोत्क्रमण । तें योगधारण अवधारीं ॥१३०॥

मूळाधारीं वामचरण । टांचेचेनि नेटें जाण ।

अपानाचें अधोगमन । गुद पीडून राखावें ॥३१॥

हृदयीं विचरता जो प्राण । त्याचें सदा ऊर्ध्व गमन ।

तो प्राणायामें आवरून । अधोमुख जाण करावा ॥३२॥

अपानाचें ऊर्ध्व गमन । स्वाधिष्ठानपर्यंत जाण ।

प्राणाचें अधःसंचरण । तेचि चक्रीं जाण जैं घडे ॥३३॥

तेथ प्राणापानांची बुझावण । त्या चक्रामाजीं करी समान ।

ऐक्ये पडिलें आलिंगन । एकात्मता जाण चालिले ॥३४॥

सांडोनि अपानाची अधोवाट । प्राणें त्यजिला हृदयकंठ ।

फोडूनि सुषुम्नेचें कपाट । ऊर्ध्व मुखें नीट चालिले ॥३५॥

जिणतां सुषुम्नेचें घर । भेदिले साही चक्रांचे पदर ।

उघडूनि काकीमुखाचें द्वार । ब्रह्मरंध्र ठाकिलें ॥३६॥

तेथें पावल्या यथानिगुतीं । या देहाची सांडूनि स्थिती ।

जो कामभोग वाहे चित्तीं । त्या देहाची प्राप्ती तो पावे ॥३७॥

वैकुंण्ठ कैलास अमरावती । सार्वभौम चक्रवर्ती ।

जे कामना कामि चित्तीं । ते पावे गती तत्काळ ॥३८॥

जरी तो ब्रह्मसायुज्यता वाहे । तरी सांडूनि देहाची सोये ।

शुद्धधारणा पाहे । तो ब्रह्मचि होये स्वतःसिद्ध ॥३९॥

यापरी प्राणधारण । करूनि निवर्ते जो जाण ।

तें स्वच्छंदमृत्यूचें लक्षण । त्याआधीन कळिकाळ ॥१४०॥

. . .