श्रीएकनाथी भागवत
एकनाथ महाराज Updated: 15 April 2021 07:30 IST

श्रीएकनाथी भागवत : श्लोक २२ वा

ज्ञानेश्वरीतील उणीव एकनाथी भागवताने भरून काढली.

श्लोक २१ वा   श्लोक २३ वा

विषयाभिनिवेशेन नात्मानं वेद नापरम् ।

वृक्षजीविकया जीवन् व्यर्थं भस्त्रेव यः श्वसन ॥२२॥

एवं विषयांचे आसक्तीं । तमागुणें वृत्ती ।

तेव्हा एकीहि स्फुरेना स्फूर्ती । मी कोण हें चित्तीं स्फुरेना ॥२२॥

ऐसा भ्रमें भुलला प्राणी । जैसा उन्मत्त मदिरापानी ।

त्यासी स्मरणाची विस्मरणी । भ्रमिस्त मनीं पडिला ॥२३॥

कां विषमसंधीज्वरु । तेणें ज्वरें हुंबरे थोरु ।

त्यासी नावडे आपपरु । वृथा विकारु बडबड करी ॥२४॥

फाटां फुटलियावरी । भलतेंचि स्मरण करी ।

तया नाठवे कांहीं ते परी । प्राणी अघोरीं पडले जाण ॥२५॥

कां झालिया भूतसंचार । प्राणी हुंबरें हुंहुंकार ।

पडिला चित्तासी विसर । म्हणे मी कुकर म्हणोनि भुंके ॥२६॥

ऐसें जीविके नेणोनि प्राणी । घाबरे जैसा स्वप्नीं ।

म्हणे मी पडलों रणीं । ऐसे प्राणी स्वप्नीं भुलले ॥२७॥

तैशी भुली लटकी भुलवणी । काममोहें व्यापिले प्राणी ।

जडमूढपण ठाकूनी । अंतःकरणीं वेडावले ॥२८॥

मुक्यानाकीं भरे मुरकुट । तें फेंफें बें बें करी निकृष्ट ।

न कळे रडे करी हाहाट । ते खटपट वाउगी ॥२९॥

तैसे दुःखबळें प्राणी । परी न कळे उंच करणी ।

पडिले मोहमदें भुलोनी । मुकपणीं बेंबात ॥२३०॥

अहंकृतीचा उभारा । शरीरीं भरलासे वारा ।

तो हो‍ऊनि बाधक नरा । पडले आडद्वारा अंधकूपीं ॥३१॥

कां तेलियाचा ढोर पाहीं । डोळां झांपडी स्वदेहीं ।

अवघा वेळ चाले परी पाहीं । पंथ कांहीं न ठकेचि ॥३२॥

भवंता फिरे लागवेगीं । परी पाहतां न लगे आगी ।

घाणियाचि भोंवतें वेगीं । भोवंडी अंगीं जिराली ॥३३॥

तैसे विषय भवंडित भवु । परी नकळेचि विधिमावु ।

जैसा सर्प भ्रमला लागे धांवूं । तैसे विषय आघवे धावंति ॥३४॥

अंवसेचें काळे गडद । तैसा जड मूढ झाला स्तब्द ।

स्फुरेना आप पर हा बोध । जगदांध्य वोढवलें ॥३५॥

जेंवी लोहकाराची भाती । तेवीं वृथा श्वासोच्छ्‌वास होती ।

वृक्षाची जैसी तटस्थ स्थिती । यापरी जीती जीत ना मेलीं ॥३६॥

सकामासी स्वर्गप्राप्ती । म्हणसी बोलिली असे वेदोक्ती ।

तेही प्रलोभाची वदंती । ऐक तुजप्रतीं सांगेन ॥३७॥

. . .