श्रीएकनाथी भागवत
एकनाथ महाराज Updated: 15 April 2021 07:30 IST

श्रीएकनाथी भागवत : श्लोक ३४ वा

ज्ञानेश्वरीतील उणीव एकनाथी भागवताने भरून काढली.

श्लोक ३३ वा   श्लोक ३५ व ३६ वा

केचित्त्रिवेणुं जगृहुरेके पात्रं कमण्डलुम् ।

पीठं चैकेऽक्षसूत्रं च कन्थां चीराणि केचन ॥३४॥

दुर्जनीं वेढूनि संन्यासी । छळणार्थ लागती पायांसी ।

तेणें नमनप्रसंगेंसीं । करिती स्पर्शासी अवघेही ॥११॥

एक म्हणती वृद्ध संन्यासी । एक म्हणती किती चातुर्मासी ।

एक पुसती संप्रदायासी । कोणे गुरुनें तुम्हांसी मुंडिलें ॥१२॥

एक खुणाविती एकांसी । पूर्वभूमी पुसा यासी ।

एक म्हणती यापाशीं । धनसंग्रहासी पुसा रे ॥१३॥

एक म्हणती अहो स्वामी । तुमची कवण पूर्वभूमी ।

तुम्ही व्यापारी कीं उदिमी । कोणे ग्रामीं निवासू ॥१४॥

एक म्हणती कांहीं आहे धन । एक म्हणती आतां निर्धन ।

एक म्हणती न करा छळण । विरक्त पूर्ण संन्यासी ॥१५॥

ऐसें करितां छळण । संन्यासी अनुद्वेग जाण ।

निःशब्दवादें धरिलें मौन । कांहीं वचन न बोले ॥१६॥

एक म्हणती त्रिदंडा कारण । हा पूर्वी होता अतिसधन ।

कोरुनि भरिलें असेल धन । हेंचि लक्षण त्रिदंडा ॥१७॥

एक म्हणती सहस्त्रदोरीं । कंथा केली असे अतिथोरी ।

एक म्हणती त्यामाझारीं । धन शिरोवेरीं खिळिलेंसे ॥१८॥

एक म्हणती काय पाहतां तोंड । येणें मांडिलेंसे पाखंड ।

ऐसा निर्भर्त्सिता वितंड । एकें त्रिदंड हरितला ॥१९॥

एकें हरितलें पाणिपात्र । एकें नेलें पीठ पवित्र ।

एकें नेलें अक्षरसूत्र । काषायवस्त्र तें एकें ॥५२०॥

एक म्हणे हा माझा ऋणायित । भला सांपडला येथ ।

म्हणोनि कंथेसी घाली हात । कौपीनयुक्त तेणें नेली ॥२१॥

ऐसें करितांही दुर्जन । त्याचें गजबजीना मन ।

कांहीं न बोले वचन । क्षमेनें पूर्ण निजधैर्य ॥२२॥

तो म्हणे जाणेंयेणें हीं दोनी । केवळ अदृष्टाअधीनी ।

यालागीं मागण्याची ग्लानी । न करुनि मुनी निघाला ॥२३॥

संन्यासी जातां देखोनी । सभ्य सभ्य शठ येऊनी ।

साष्टांग नमस्कार करुनी । अतिविनीतपणीं विनवित ॥२४॥

मग म्हणती हरहर । अपराध घडला थोर ।

मातले हे रांडपोर । पात्रापात्र न म्हणती ॥२५॥

स्वामी कोप न धरावा मनीं । वस्त्रें घ्यावीं कृपा करुनी ।

परतविला पायां लागूनी । पूर्ण छळणीं छळावया ॥२६॥

प्रदाय च पुनस्तानि दर्शितान्याददुर्मुनेः ।

संन्यासी आणूनि साधुवुत्ती । दंडकमंडलू पुढें ठेविती ।

एक वस्त्रें आणोनि देती । एक ते नेती हिरोनी ॥२७॥

एक ते म्हणती वृद्ध संन्यासी । याचीं वस्त्रें द्यावीं यासी ।

एक म्हणती या शठासी । दंडितां आम्हांसी अतिपुण्य ॥२८॥

वस्त्रें न देती उपहासीं । संन्यासी निघे सावकाशीं ।

एक परतवूनि त्यासी । देऊनी वस्त्रांसी जा म्हणती ॥२९॥

एक धांवूनि हाणे माथां । वस्त्रें हिरोनि जाय परता ।

एक म्हणती द्या रे आतां । वृद्ध कां वृथा शिणवाल ॥५३०॥

यावरी संन्यासी आपण । गेला वस्त्रें वोसंडून ।

करोनिया संध्यास्नान । भिक्षार्थ जाण निघाला ॥३१॥;

. . .