श्रीएकनाथी भागवत
एकनाथ महाराज Updated: 15 April 2021 07:30 IST

श्रीएकनाथी भागवत : श्लोक ५४ व ५५ वा

ज्ञानेश्वरीतील उणीव एकनाथी भागवताने भरून काढली.

श्लोक ५२ व ५३ वा   आरंभ

यः स्वदत्तां परैर्दत्तां, हरेत सुरविप्रयोः ।

वृत्तिं स जायते विड्‌भुग्वर्षाणामयुतायुतम् ॥५४॥

कर्तुश्च सारथेर्हेतोरनुमोदितुरेव च ।

कर्मणां भागिनः प्रेत्य, भूयो भूयसि तत्फलम् ॥५५॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे एकादशस्कन्धे श्रीकृष्णोद्धवसंवादे सप्तविंशोऽध्यायः ॥२७॥

जो देवालयाची वृत्ति हरी । जो ब्राह्मणवृत्तीचा लोप करी ।

तो अयुतायुतवर्षसहस्त्रीं । योनी सूकरी विष्ठा भोगी ॥९३॥

जो द्विजदेवांची वृत्ति हरी । त्यासी जो होय सहाकारी ।

कां जो अनुमोदन करी । ते तिघे अघोरीं पचिजेती ॥९४॥

ते जन्ममरणांच्या आवर्ती । तेंचि फळ पुढतपुढतीं ।

मरमरोनि गा भोगिती । जाण निश्चितीं उद्धवा ॥९५॥

माझे प्राप्तीची चाड चित्ता । तरी नातळावी अधर्मता ।

अधर्मवंताची कथा । स्वभावें सर्वथा न करावी ॥९६॥

न देखावें दोषदर्शन । न बोलावें मर्मस्पर्शन ।

भूतमात्रांचा द्वेष जाण । सर्वथा आपण न करावा ॥९७॥

नायकावी परनिंदा । न बोलावें परापवादा ।

अधर्माचिया संवादा । कोणासी कदा न मिळावें ॥९८॥

त्रिलोकींचें पाप असकें । ज्यास घेणें असेल आवश्यकें ।

तैं साधुनिंदा निजसुखें । यथासुखें करावी ॥९९॥

सकळ दुःखांचिया राशी । अवश्य याव्या मजपाशीं ।

ऐसी आवडी ज्याचे मानसीं । तेनें ब्रह्मद्वेषासी करावें ॥४००॥

सकळ काळ वृथा जावा । ऐसें आवडे ज्याचे जीवा ।

तेणें सारिपाटादि आघवा । खेळ मांडावा अहर्निशीं ॥१॥

मी हृदयस्थ आत्माराम । स्वतःसिद्ध परब्रह्म ।

तो मी व्हावया दुर्गम । अधर्म कर्म जगासी ॥२॥

तें निर्दाळावया कर्माकर्म । वर्म आहे गा अतिसुगम ।

अखंड स्मरावें रामनाम । पुरुषोत्तम अच्युत ॥३॥

जेथें हरिनामाचा गजर । तेथ कर्माकर्मांचे संभार ।

जाळूनि नुरवीं भस्मसार । ऐसें नाम पवित्र हरीचें ॥४॥

नाम निर्दळी पाप समस्त । हें सकळशास्त्रसंमत ।

जो विकल्प मानी एथ । तो जाण निश्चित वज्रपापी ॥५॥

वज्रपापाचे पर्वत । निर्दळी श्रीमहाभागवत ।

तें जनार्दनकृपा एथ । झालें प्राप्त अनायासें ॥६॥

ते भागवतींचा पाहतां अर्थ । हरीचें नाम अतिसमर्थ ।

वर्णिलेंसे परमाद्भुत । स्वमुखें अच्युत बोलिला ॥७॥

एथही जो विकल्प धरी । तो अतिअभाग्य संसारीं ।

महादुःखदोषसागरीं । विकल्पेंकरीं बुडाला ॥८॥

संकल्पविकल्पेंकरीं जाण । जनांसी झालें दृढ बंधन ।

त्या भवबंधाचें छेदन । जनार्दन निजनाम ॥९॥

जनार्दनाचें निजनाम । निर्दळी भवभय परम ।

तें नाम स्मरे जो सप्रेम । तो पुरुषोत्तम स्वयें होय ॥४१०॥

स्वयें होणें ब्रह्म पूर्ण । ये अर्थीचें गोड निरुपण ।

अठ्ठाविसावे अध्यायीं जाण । उद्धवा श्रीकृष्ण सांगेल ॥११॥

ते कथा जैं श्रवणीं पडे । तैं जीवीं स्वयंभ सुख वाढे ।

मग आंतबाहेर दोंहीकडे । करी वाडेंकोडें समसाम्य ॥१२॥

जे कथेचें गोडपण । जीव गेल्या न सोडी जाण ।

ऐसें रसाळ निरुपण । उद्धवासी श्रीकृष्ण सांगेल ॥१३॥

श्रवणें उपजे ब्रह्मभावो । तो हा अठ्ठाविसावा अध्यावो ।

उद्धवासी देवाधिदेवो । निजकृपें पहा हो सांगेल ॥१४॥

अक्षरें भरोनि अक्षररसीं । देव सांगेल उद्धवासी ।

तें निरुपण अठ्ठाविसाव्यासी । ब्रह्मसुखेंसीं लगडेल ॥१५॥

ब्रह्मसुखाची सांठवण । तो हा अठ्ठाविसावा जाण ।

ते उघडूनियां उणखूण । उद्धवासी श्रीकृष्ण सांगेल ॥१६॥

तें कृष्णउद्धवनिजज्ञान । एका विनवी जनार्दन ।

तुमचे कृपेंकरुनि पूर्ण । श्रोतां अवधान मज द्यावें ॥१७॥

श्रोतां दीधल्या अवधान । ग्रंथीं उल्हासे निरुपण ।

एका जनार्दना शरण । शिरीं श्रीचरण वंदिले ॥४१८॥

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे एकादशस्कंधे श्रीकृष्णोद्धवसंवादे

एकाकारटीकायां सप्तविंशोऽध्यायः ॥२७॥श्रीकृष्णार्पणमस्तु॥

. . .