संत साहित्य

संतांचा अर्थ असा आहे की भक्तांनी बनविलेले धार्मिक साहित्य. जो निर्गुण उपासक आहे त्याला संत म्हटले पाहिजे हे आवश्यक नाही. याअंतर्गत लोकमंगलविद्या ही सर्व सगुण-निर्गुणांकडे येते, परंतु आधुनिकांनी निर्गुण्य भक्तांना "संत" हे नाव दिले आणि आता त्या वर्गात हा शब्द सुरू झाला आहे. "संत" हा शब्द संस्कृतच्या पहिल्या "सत" चा बहुवचन रूप आहे, ज्याचा अर्थ सज्जन आणि धार्मिक व्यक्ती आहे. मराठीमध्ये साधू / सुधारक हा शब्द प्रचलित झाला. ज्ञानेश्वर, एकनाथ, तुकाराम, नामदेव इत्यादी संतांनी अभंग, भजन, गीते बनवून अगाध साहित्य निर्माण केले..

Install App

सर्व पाने

मुका

मुका

मुका झालों वाचा गेली ॥धृ॥ होतो पंडित महाज्ञानी । दशग्रंथ षड्‍शास्त्र पुराणी । चारी वेद मुखोद्‍गत वाणी । गर्वामध्यें झाली सर्व हानी ॥१॥ जिव्हा लाचावली भोजना । दुग्ध घृत शर्करा...

नामधारकाची अधिकारश्रेष्ठता

नामधारकाची अधिकारश्रेष्ठता

गावंढे सहस्त्रब्राह्मण । तृत्प केलिया भोजन । पुण्य क्षेत्रीचा एकचि जाण । सुकृत तितुकेचि जोडे ॥१॥ ऎसे पुण्यक्षेत्रीचे दशशतक । तृत्प केलिया पाठक । पाहातां सुकृत । तितुकेचि जोडे ॥२॥...

नक्र उद्धार

नक्र उद्धार

नक्र बोले ऎके ह्र्षीकेशी । नाममात्रें तारिले गजेंद्रासी । काय कृपण झालें मजविशीं । आतां कैसा बा मोकलूनि जासी ॥१॥ कळलें तुझें देवपण आतां । सोडीं ब्रीद आपुले दीनानाथा ॥धृ॥...

प्रारब्धपर अभंग

प्रारब्धपर अभंग

जे जे असेल प्रारब्धी । ते न चुके कर्मकधी । होणार्‍या सारिखी बुद्धी । कर्मरेषा प्रगटे ॥१॥ न कळे पुढील होणार । भूत भविष्य हा विचार । कर्म धर्म तदनुसार...

क्षीरापतीचे अभंग

क्षीरापतीचे अभंग

क्षीरसागरींचें नावडे सुख । क्षीरापती देखे देव आला ॥१॥ कवळ कवळ पाहा हो । मुख पसरुनि धांवतो देवो ॥२॥ एकाद्शी देव जागरा आला । क्षीरापतीलागीं टोकत ठेला ॥३॥ व्दादशी क्षीरापती...

श्रीसंत सदन महिमा

श्रीसंत सदन महिमा

ज्या सुखाकारणे देव वेडावला । वैकुंठ सांडुनी (सोडोनी) संत सदनी राहिली ॥१॥ धन्य धन्य ते संतांचे सदन । जेथे लक्ष्मीसहित शोभा नारायण ॥२॥ सर्व सुखाची सुख राशी । संत चरणी...

उपसंहार व वरप्रसाद

उपसंहार व वरप्रसाद

घालीन लोटांगण वंदीन चरण । डोळ्यांनी पाहीन रुप तुझे ॥१॥ प्रेमें आलिंगन आनंदें पूजीन । भावें ओवाळींन म्हणे नामा ॥२॥ भजन - विठ्ठल रखुमाई विठोबा रखुमाई तिर्थाचा प्रचलित अभंग तीर्थ...

विनंतीचे अभंग

विनंतीचे अभंग

कृपाळु सज्जन तुम्ही सन्तजन । हेंचि कृपादान तुमचें मज ॥१॥ आठवण तुम्ही द्यावी पांडुरंगा । कींव माझी सांगा काकुळती ॥२॥ अनाथ अपराधी पतित आगळा । परि पाया वेगळा नका करुं...

दळण

दळण

येई हो कान्हाई मी दळीन एकली । एकली दळितां शिणले हात लावी वहिली ॥धृ॥ वैराग्य जातें मांडुनि विवेक खुंटा थापटोनी । अनुहत दळण मांडुनी त्रिगुण वैरणी घातलें ॥१॥ स्थूळ सूक्ष्म...

गौळण

गौळण

मृदु मधुर मधुर वाजवितो वेणू । सावळा नंदनु नंदाचा ॥१॥ तेणॆ गोपिका वेधल्या । पात्र झाल्या ब्रह्मसुखा ॥२॥ रंजविल्या विनोदवचनी । हस्य करुनि हासवीतु ॥३॥ निळा म्हणे त्यांचिया गळां ।...

संतसंगमहिमा

संतसंगमहिमा

संतसंगे हरे पाप । संतसंगे निरसे ताप । संतसंगे निर्विकल्प । होय मानस निश्र्चळ ॥१॥ संतसंगे वैराग्य घडे । संतसंगे विरक्ती जोडे । संतसंगे निजशांति वाढे । साधन ह्रदयी अखंडीत...

श्रीसदगुरु महिमा

श्रीसदगुरु महिमा

सदगुरु वांचोनि संसारी तारक । नसेचि निष्टंक आन कोणी ॥१॥ इंद्र चंद्र देव ब्रह्मादी करुनि । संशयाची श्रेणी छेदितीना ॥२॥ उघडे परब्रह्म सद्‍गुरुची मूर्ती । पुरविती आर्ती शिष्याचिये ॥३॥ वंचना...