संत साहित्य

संतांचा अर्थ असा आहे की भक्तांनी बनविलेले धार्मिक साहित्य. जो निर्गुण उपासक आहे त्याला संत म्हटले पाहिजे हे आवश्यक नाही. याअंतर्गत लोकमंगलविद्या ही सर्व सगुण-निर्गुणांकडे येते, परंतु आधुनिकांनी निर्गुण्य भक्तांना "संत" हे नाव दिले आणि आता त्या वर्गात हा शब्द सुरू झाला आहे. "संत" हा शब्द संस्कृतच्या पहिल्या "सत" चा बहुवचन रूप आहे, ज्याचा अर्थ सज्जन आणि धार्मिक व्यक्ती आहे. मराठीमध्ये साधू / सुधारक हा शब्द प्रचलित झाला. ज्ञानेश्वर, एकनाथ, तुकाराम, नामदेव इत्यादी संतांनी अभंग, भजन, गीते बनवून अगाध साहित्य निर्माण केले..

Install App

सर्व पाने

विकल्प न बाळगता त्याला दत्तक जा. त्याची जहागीर तुला मिळेल.

विकल्प न बाळगता त्याला दत्तक जा. त्याची जहागीर तुला मिळेल.

१८८३ “विकल्प न बाळगता त्याला दत्तक जा. त्याची जहागीर तुला मिळेल. हाती चौपदरी असता समाधान ही त्याची जहागीर.” इंदूरला श्रींचा बरेच दिवस मुक्काम झाला, त्यांची वाट पाहून गीताबाईंनी, दादोबा व...

ज्या ज्या माणसांचा श्रींशी संबंध आला त्या प्रत्येकाला त्यांनी रामनामाचा छंद लावला.

ज्या ज्या माणसांचा श्रींशी संबंध आला त्या प्रत्येकाला त्यांनी रामनामाचा छंद लावला.

१८८२ ज्या ज्या माणसांचा श्रींशी संबंध आला त्या प्रत्येकाला त्यांनी रामनामाचा छंद लावला. इंदूरला श्रींचे बरेच दिवस वास्तव्य झाल्यामुळे श्रींचे नाव जिकडे तिकडे पसरले. ते जेथे जेथे रहात तेथे तेथे...

सरकार जेव्हा राज्य करते तेव्हा सरकारांचा सरकार जो भगवंत त्याला विसरते

सरकार जेव्हा राज्य करते तेव्हा सरकारांचा सरकार जो भगवंत त्याला विसरते

१८८१ “सरकार जेव्हा राज्य करते तेव्हा सरकारांचा सरकार जो भगवंत त्याला विसरते, म्हणून त्याच्या चित्ताला अस्वस्थता येते. सरकारने बैराग्याच्या विरक्त वृत्तीने वागले पाहिजे.” श्री महाराज इंदूरला असतानाच जीजीबाईंच्या कुटुंबाशी निकट...

मोठमोठया तपस्व्यांना कधी साधणार नाही, असा अंतकाळ त्याने साधला.

मोठमोठया तपस्व्यांना कधी साधणार नाही, असा अंतकाळ त्याने साधला.

१८८० “मोठमोठया तपस्व्यांना कधी साधणार नाही, असा अंतकाळ त्याने साधला. त्याने फक्त एका नमावर पूर्ण निष्ठा ठेवली. त्याचे फळ म्हणून ही योग्यता त्याला प्राप्त झाली.” श्री उज्जैनला काही दिवस राहिले....

ज्या रामरायाने तुमच्या मुलाचे प्राण वाचविले, त्याचे नाम कधी विसरू नका. राम मुलाचे कल्याण करील.

ज्या रामरायाने तुमच्या मुलाचे प्राण वाचविले, त्याचे नाम कधी विसरू नका. राम मुलाचे कल्याण करील.

१८७९ “ज्या रामरायाने तुमच्या मुलाचे प्राण वाचविले, त्याचे नाम कधी विसरू नका. राम मुलाचे कल्याण करील.” श्री फिरत फिरत उज्जैनला पोचले. श्री तेथे आले आहेत असे कळताच सर्व पूर्वपरिचित मंडळी...

मला सांभाळणारा राम समर्थ आहे, पण मी न मरता हे सर्प मेले तर तुमच्या मंत्राची व तुमची हानी होईल.

मला सांभाळणारा राम समर्थ आहे, पण मी न मरता हे सर्प मेले तर तुमच्या मंत्राची व तुमची हानी होईल.

१८७८ “मला सांभाळणारा राम समर्थ आहे, पण मी न मरता हे सर्प मेले तर तुमच्या मंत्राची व तुमची हानी होईल.” पंढरपूरहून निघाल्यापासून बरेच दिवस झाले होते. श्री आता नर्मदेच्या किनार्‍याने...

माय, मला फार भूक लागली आहे, माझे पोट भरेल एवढे दूध दे.

माय, मला फार भूक लागली आहे, माझे पोट भरेल एवढे दूध दे.

१८७७ “माय, मला फार भूक लागली आहे, माझे पोट भरेल एवढे दूध दे.” श्री यात्रेसाठी पंढरपूरला गेले असता तेथे अलिवागहून आलेले श्री. सदुभाऊ लेले नावाचे गृहस्थ भेटले. त्यांनी श्रींना अलिबागला...

इतक्या लोकांना कामावर लावून पोसणारा हा कोण राजा आहे ?

इतक्या लोकांना कामावर लावून पोसणारा हा कोण राजा आहे ?

१८७६ इतक्या लोकांना कामावर लावून पोसणारा हा कोण राजा आहे ?” दुसरे लग्न झाल्यावर, श्री गोंदवल्यास सहा महिने राहिले. तेवढया अवधीत त्यांचा धाकटा भाऊ अण्णा कालवश झाला. या दुःखा जोर...

आई, नवीन सून तुझ्याकडे डोळा वर करून कधी पहाणार नाही.

आई, नवीन सून तुझ्याकडे डोळा वर करून कधी पहाणार नाही.

१८७५ “आई, नवीन सून तुझ्याकडे डोळा वर करून कधी पहाणार नाही.” याच सुमारास सरस्वतीला दिवस राहिले. गीताबाईंना फार आनंद झाला. त्यांनी आपल्या सुनेचे अनेकपरीने कौतुक केले. नऊ महिने पूर्ण झाल्यावर...

तुम्ही रामदास आहात, मी शिवाजी बनतो.

तुम्ही रामदास आहात, मी शिवाजी बनतो.

१८७३-७४ “तुम्ही रामदास आहात, मी शिवाजी बनतो.” श्री नाशिकहून निघाले ते सरळ इंदूरला गेले. तेथून काशीला आले. काशीहून पुढे थेट अयोध्येस गेले व नंरत नैमिषारण्यात गेले, तेथे जवळ जवळ दहा...

वनवासात असताना पंचवटीत श्रीरामचंद्रांच्या संगतीत सीतेने आनंदात  दिवस घालवले

वनवासात असताना पंचवटीत श्रीरामचंद्रांच्या संगतीत सीतेने आनंदात दिवस घालवले

१८७२ “वनवासात असताना पंचवटीत श्रीरामचंद्रांच्या संगतीत सीतेने आनंदात दिवस घालवले तसेच नाशिकला माझे दिवस आनंदात गेले.” येहळेगाव सोडल्यावर श्री सरस्वतीला म्हणाले, “तुकामाईजवळ हे काय तू मागितलेस ! हे मागण्यामध्ये तू...

चल, तू आता तुकामाईंच्या दर्शनाला खरी लायक आहेस.

चल, तू आता तुकामाईंच्या दर्शनाला खरी लायक आहेस.

१८७१ “चल, तू आता तुकामाईंच्या दर्शनाला खरी लायक आहेस.” पंढरपूरहून परत आल्यावर काही दिवसांनी श्री परत आपल्या गुरूंच्या दर्शनासाठी जाण्याची भाषा बोलू लागले. आईने जेव्हा हे ऐकले तेव्हा ती म्हणाली,...