संत साहित्य

संतांचा अर्थ असा आहे की भक्तांनी बनविलेले धार्मिक साहित्य. जो निर्गुण उपासक आहे त्याला संत म्हटले पाहिजे हे आवश्यक नाही. याअंतर्गत लोकमंगलविद्या ही सर्व सगुण-निर्गुणांकडे येते, परंतु आधुनिकांनी निर्गुण्य भक्तांना "संत" हे नाव दिले आणि आता त्या वर्गात हा शब्द सुरू झाला आहे. "संत" हा शब्द संस्कृतच्या पहिल्या "सत" चा बहुवचन रूप आहे, ज्याचा अर्थ सज्जन आणि धार्मिक व्यक्ती आहे. मराठीमध्ये साधू / सुधारक हा शब्द प्रचलित झाला. ज्ञानेश्वर, एकनाथ, तुकाराम, नामदेव इत्यादी संतांनी अभंग, भजन, गीते बनवून अगाध साहित्य निर्माण केले..

Install App

सर्व पाने

गीतेचा नववा अध्याय वाचीत जा

गीतेचा नववा अध्याय वाचीत जा

१८७० “गीतेचा नववा अध्याय वाचीत जा “ एकदा श्री दुपारी चार वाजता मारुती मंदिरात आले. त्यावेळी भाऊसाहेब केतकर म्हसवडला पगार वाटण्यासाठी जात असता वाटेत गोंदवल्याच्या मारुतीमंदिरात श्रींना भेटले. श्रींना पाहून...

आई, या कामाचा आता मला कंटाळा आला आहे. शिवाय सदगुरूंना भेटूनही फार दिवस झाले.

आई, या कामाचा आता मला कंटाळा आला आहे. शिवाय सदगुरूंना भेटूनही फार दिवस झाले.

१८६९ “आई, या कामाचा आता मला कंटाळा आला आहे. शिवाय सदगुरूंना भेटूनही फार दिवस झाले.” श्रींनी आपल्या वडिलांकडून ( रावजींकडून ) कुलकर्णी पदाचे सर्व दप्तर स्वतःकडे घेतले. जटा, दाढी वगैरे...

पंतांचा नातू मोठा साधू होऊन गोंदवल्यास परत आला आहे.

पंतांचा नातू मोठा साधू होऊन गोंदवल्यास परत आला आहे.

१८६८ “पंतांचा नातू मोठा साधू होऊन गोंदवल्यास परत आला आहे.” येहळेगावळा श्रींनी तुकामाईंचे दर्शन घेतले व बरोबर एक वर्षानी गोंदवल्यास परत आले. संध्याकाळची वेळ होती. आपल्या घरासमोर जाऊन श्रींनी “जयजय...

तू नामस्मरण करीत रहा. रामेश्र्वराच्या दर्शनाला आम्ही तुला घेऊन जाऊ.

तू नामस्मरण करीत रहा. रामेश्र्वराच्या दर्शनाला आम्ही तुला घेऊन जाऊ.

१८६७ “तू नामस्मरण करीत रहा. रामेश्र्वराच्या दर्शनाला आम्ही तुला घेऊन जाऊ.” श्री दुसरे दिवशी खातवळहून निघून डांबेवाडीस आपल्या चुलत बहिणीच्या घरी जाऊन दाराशीच ‘जय जय रघुवीर समर्थ ‘ अशी गर्गना...

त्याच्या तीन खुणा आहेत. तो दिसायला मोठा सुंदर आहे

त्याच्या तीन खुणा आहेत. तो दिसायला मोठा सुंदर आहे

१८६६ “त्याच्या तीन खुणा आहेत. तो दिसायला मोठा सुंदर आहे, बोलण्यांत तो मोठा चतुर आहे आणि तो अखंड रामनाम घेतो.” इंदूरला येऊन श्रींना सहा महिने होत आले होते. येथे आता...

महाराज, आपण माझे बाप आहात, मला क्षमा करा. मी आपल्याला शरण आहे.

महाराज, आपण माझे बाप आहात, मला क्षमा करा. मी आपल्याला शरण आहे.

१८६५ “महाराज, आपण माझे बाप आहात, मला क्षमा करा. मी आपल्याला शरण आहे.” कलकत्त्याच्या हरिहाटानंतर नर्मदेच्या काठाकाठाने प्रवास करीत श्री इंदूरला आले. त्यावेळी श्रींची अवस्था फार विलक्षण होती सहजबोलता बोलता...

तुम्ही सर्व मंडळींनी भगवंताला कधीही विसरू नये व आनंदात रहावे म्हणजे मला सर्व पोचले.

तुम्ही सर्व मंडळींनी भगवंताला कधीही विसरू नये व आनंदात रहावे म्हणजे मला सर्व पोचले.

१८६४ “तुम्ही सर्व मंडळींनी भगवंताला कधीही विसरू नये व आनंदात रहावे म्हणजे मला सर्व पोचले.” श्री काशीच्या वास्तव्यास असताना एका कोटयधीश पुण्यावान व्यापार्‍याची ख्याती होती. पत्रास कुटुंबांचा चरितार्थ त्याच्या जिवावर...

रामनामाने भवरोग नाहीसा होतो, तर देहाचा रोग बरा होणार नाही का !

रामनामाने भवरोग नाहीसा होतो, तर देहाचा रोग बरा होणार नाही का !

१८६२-६३ “रामनामाने भवरोग नाहीसा होतो, तर देहाचा रोग बरा होणार नाही का !” नैमिषारण्यातला आपला मुक्काम संपल्यावर श्री अयोध्येस आले. तेथे त्यांची रामशास्त्री नावाच्या मोठया पंडिताशी गाठ पडली. रामशास्त्री सहकुटुंब...

तुमच्या अंतकाळी मी हजर राहीन, हे माझे वचन घ्या.

तुमच्या अंतकाळी मी हजर राहीन, हे माझे वचन घ्या.

१८६०-६१ “तुमच्या अंतकाळी मी हजर राहीन, हे माझे वचन घ्या.” गुरूंच्या आज्ञेप्रमाणे श्री जेव्हा हिमालयाकडे जाण्यास निघाले तेव्हा तुकामाई स्वतः उमरखेडपर्यंत त्यांना पोचविण्यास आले. आपल्या नव्या शिष्याला म्हणजे श्रींना, आपल्या...

पूर्वी वसिष्ठांनी रामचंद्राला जे दिले, ते मी तुला या क्षणी देतो.

पूर्वी वसिष्ठांनी रामचंद्राला जे दिले, ते मी तुला या क्षणी देतो.

१८५९ “पूर्वी वसिष्ठांनी रामचंद्राला जे दिले, ते मी तुला या क्षणी देतो.” श्री हैद्राबादमध्ये एका नदीच्या काठी एकांत स्थळी बसून विचार करीत होते. त्यांच्या मनात आले की, आपण गुरुशोधार्थ इतके...

तू स्वतःचा खून कर, तू स्वतःला मारून टाक

तू स्वतःचा खून कर, तू स्वतःला मारून टाक

१८५८ श्रीरामकृष्णांनी त्यांना पोटाशी धरले आणि “तू स्वतःचा खून कर, तू स्वतःला मारून टाक “ असे बोलले. अक्कलकोटहून श्री निघाले ते हुमणाबादला श्रीमाणिकप्रभूंच्या दर्शनासाठी गेले. इ. स. १८२१ मध्ये जन्मलेले...

तुझे काम माझ्याकडे नाही.

तुझे काम माझ्याकडे नाही.

१८५७ “तुझे काम माझ्याकडे नाही.” लग्नाचा परिणाम उलटच होऊन श्रींचा जास्तच वेळ ध्यानामध्ये जाऊ लागला. श्रींना आता अगदी मोकळीक मिळाली. त्यांच्या मनामध्ये चाललेली खळबळ ओळखण्याची किंवा समजून घेण्याची पात्रता जवळपास...