संत साहित्य

संतांचा अर्थ असा आहे की भक्तांनी बनविलेले धार्मिक साहित्य. जो निर्गुण उपासक आहे त्याला संत म्हटले पाहिजे हे आवश्यक नाही. याअंतर्गत लोकमंगलविद्या ही सर्व सगुण-निर्गुणांकडे येते, परंतु आधुनिकांनी निर्गुण्य भक्तांना "संत" हे नाव दिले आणि आता त्या वर्गात हा शब्द सुरू झाला आहे. "संत" हा शब्द संस्कृतच्या पहिल्या "सत" चा बहुवचन रूप आहे, ज्याचा अर्थ सज्जन आणि धार्मिक व्यक्ती आहे. मराठीमध्ये साधू / सुधारक हा शब्द प्रचलित झाला. ज्ञानेश्वर, एकनाथ, तुकाराम, नामदेव इत्यादी संतांनी अभंग, भजन, गीते बनवून अगाध साहित्य निर्माण केले..

Install App

सर्व पाने

इतक्या लोकांना कामावर लावून पोसणारा हा कोण राजा आहे ?

इतक्या लोकांना कामावर लावून पोसणारा हा कोण राजा आहे ?

१८७६ इतक्या लोकांना कामावर लावून पोसणारा हा कोण राजा आहे ?” दुसरे लग्न झाल्यावर, श्री गोंदवल्यास सहा महिने राहिले. तेवढया अवधीत त्यांचा धाकटा भाऊ अण्णा कालवश झाला. या दुःखा जोर...

आई, नवीन सून तुझ्याकडे डोळा वर करून कधी पहाणार नाही.

आई, नवीन सून तुझ्याकडे डोळा वर करून कधी पहाणार नाही.

१८७५ “आई, नवीन सून तुझ्याकडे डोळा वर करून कधी पहाणार नाही.” याच सुमारास सरस्वतीला दिवस राहिले. गीताबाईंना फार आनंद झाला. त्यांनी आपल्या सुनेचे अनेकपरीने कौतुक केले. नऊ महिने पूर्ण झाल्यावर...

तुम्ही रामदास आहात, मी शिवाजी बनतो.

तुम्ही रामदास आहात, मी शिवाजी बनतो.

१८७३-७४ “तुम्ही रामदास आहात, मी शिवाजी बनतो.” श्री नाशिकहून निघाले ते सरळ इंदूरला गेले. तेथून काशीला आले. काशीहून पुढे थेट अयोध्येस गेले व नंरत नैमिषारण्यात गेले, तेथे जवळ जवळ दहा...

वनवासात असताना पंचवटीत श्रीरामचंद्रांच्या संगतीत सीतेने आनंदात  दिवस घालवले

वनवासात असताना पंचवटीत श्रीरामचंद्रांच्या संगतीत सीतेने आनंदात दिवस घालवले

१८७२ “वनवासात असताना पंचवटीत श्रीरामचंद्रांच्या संगतीत सीतेने आनंदात दिवस घालवले तसेच नाशिकला माझे दिवस आनंदात गेले.” येहळेगाव सोडल्यावर श्री सरस्वतीला म्हणाले, “तुकामाईजवळ हे काय तू मागितलेस ! हे मागण्यामध्ये तू...

चल, तू आता तुकामाईंच्या दर्शनाला खरी लायक आहेस.

चल, तू आता तुकामाईंच्या दर्शनाला खरी लायक आहेस.

१८७१ “चल, तू आता तुकामाईंच्या दर्शनाला खरी लायक आहेस.” पंढरपूरहून परत आल्यावर काही दिवसांनी श्री परत आपल्या गुरूंच्या दर्शनासाठी जाण्याची भाषा बोलू लागले. आईने जेव्हा हे ऐकले तेव्हा ती म्हणाली,...

गीतेचा नववा अध्याय वाचीत जा

गीतेचा नववा अध्याय वाचीत जा

१८७० “गीतेचा नववा अध्याय वाचीत जा “ एकदा श्री दुपारी चार वाजता मारुती मंदिरात आले. त्यावेळी भाऊसाहेब केतकर म्हसवडला पगार वाटण्यासाठी जात असता वाटेत गोंदवल्याच्या मारुतीमंदिरात श्रींना भेटले. श्रींना पाहून...

आई, या कामाचा आता मला कंटाळा आला आहे. शिवाय सदगुरूंना भेटूनही फार दिवस झाले.

आई, या कामाचा आता मला कंटाळा आला आहे. शिवाय सदगुरूंना भेटूनही फार दिवस झाले.

१८६९ “आई, या कामाचा आता मला कंटाळा आला आहे. शिवाय सदगुरूंना भेटूनही फार दिवस झाले.” श्रींनी आपल्या वडिलांकडून ( रावजींकडून ) कुलकर्णी पदाचे सर्व दप्तर स्वतःकडे घेतले. जटा, दाढी वगैरे...

पंतांचा नातू मोठा साधू होऊन गोंदवल्यास परत आला आहे.

पंतांचा नातू मोठा साधू होऊन गोंदवल्यास परत आला आहे.

१८६८ “पंतांचा नातू मोठा साधू होऊन गोंदवल्यास परत आला आहे.” येहळेगावळा श्रींनी तुकामाईंचे दर्शन घेतले व बरोबर एक वर्षानी गोंदवल्यास परत आले. संध्याकाळची वेळ होती. आपल्या घरासमोर जाऊन श्रींनी “जयजय...

तू नामस्मरण करीत रहा. रामेश्र्वराच्या दर्शनाला आम्ही तुला घेऊन जाऊ.

तू नामस्मरण करीत रहा. रामेश्र्वराच्या दर्शनाला आम्ही तुला घेऊन जाऊ.

१८६७ “तू नामस्मरण करीत रहा. रामेश्र्वराच्या दर्शनाला आम्ही तुला घेऊन जाऊ.” श्री दुसरे दिवशी खातवळहून निघून डांबेवाडीस आपल्या चुलत बहिणीच्या घरी जाऊन दाराशीच ‘जय जय रघुवीर समर्थ ‘ अशी गर्गना...

त्याच्या तीन खुणा आहेत. तो दिसायला मोठा सुंदर आहे

त्याच्या तीन खुणा आहेत. तो दिसायला मोठा सुंदर आहे

१८६६ “त्याच्या तीन खुणा आहेत. तो दिसायला मोठा सुंदर आहे, बोलण्यांत तो मोठा चतुर आहे आणि तो अखंड रामनाम घेतो.” इंदूरला येऊन श्रींना सहा महिने होत आले होते. येथे आता...

महाराज, आपण माझे बाप आहात, मला क्षमा करा. मी आपल्याला शरण आहे.

महाराज, आपण माझे बाप आहात, मला क्षमा करा. मी आपल्याला शरण आहे.

१८६५ “महाराज, आपण माझे बाप आहात, मला क्षमा करा. मी आपल्याला शरण आहे.” कलकत्त्याच्या हरिहाटानंतर नर्मदेच्या काठाकाठाने प्रवास करीत श्री इंदूरला आले. त्यावेळी श्रींची अवस्था फार विलक्षण होती सहजबोलता बोलता...

तुम्ही सर्व मंडळींनी भगवंताला कधीही विसरू नये व आनंदात रहावे म्हणजे मला सर्व पोचले.

तुम्ही सर्व मंडळींनी भगवंताला कधीही विसरू नये व आनंदात रहावे म्हणजे मला सर्व पोचले.

१८६४ “तुम्ही सर्व मंडळींनी भगवंताला कधीही विसरू नये व आनंदात रहावे म्हणजे मला सर्व पोचले.” श्री काशीच्या वास्तव्यास असताना एका कोटयधीश पुण्यावान व्यापार्‍याची ख्याती होती. पत्रास कुटुंबांचा चरितार्थ त्याच्या जिवावर...